Zero Waste Montenegro i Juventas započinju realizaciju pionirskog istraživanja koje će po prvi put u Crnoj Gori analizirati vezu između socijalne pravde, ekološke održivosti i cirkularne ekonomije kroz funkcionisanje pijace za prodaju upotrebljavane robe (buvlje pijace) u Podgorici. Projekat se realizuje uz podršku organizacije Zero Waste Europe u okviru programa „The Long Game: Building a resilient & connected movement for lasting impact“.
Iako se pijace za prodaju upotrebljavane robe često posmatraju kao marginalni ili neformalni prostori trgovine, one predstavljaju jedan od najstarijih i najefikasnijih sistema ponovne upotrebe proizvoda. Produžavanjem životnog vijeka predmeta, one smanjuju količinu otpada, doprinose očuvanju resursa i omogućavaju dostupnost proizvoda po nižim cijenama, dok istovremeno za mnoge građane predstavljaju važan izvor prihoda.
Projekat će istražiti socijalnu strukturu prodavaca, njihove uslove rada, ekonomski položaj, izazove sa kojima se suočavaju, kao i doprinos koji daju prevenciji otpada i razvoju cirkularne ekonomije. Posebna pažnja biće posvećena položaju ranjivih i marginalizovanih grupa koje često ostaju nevidljive u javnim politikama i sistemima upravljanja otpadom.
Iako u Crnoj Gori postoje inicijative iz oblasti upravljanja otpadom, cirkularne ekonomije, socijalne inkluzije i podrške neformalnim sakupljačima sekundarnih sirovina, prema dostupnim javnim informacijama do sada nije urađeno istraživanje koje ove teme povezuje kroz pijacu za prodaju upotrebljavane robe kao konkretan prostor socio-ekološke pravde.
Ovim projektom Zero Waste Montenegro i Juventas započinju novo poglavlje u razumijevanju cirkularne ekonomije u Crnoj Gori, ne samo kao pitanja otpada i resursa, već i kao pitanja dostojanstvenog rada, jednakosti, zdravlja, pristupa robi i prava ljudi koji svakodnevno doprinose ponovnoj upotrebi.
Cilj istraživanja nije samo prikupljanje podataka, već i pokretanje šire društvene rasprave o tome kako tranzicija ka održivijem društvu može biti pravedna za sve. Nalazi istraživanja poslužiće za izradu preporuka za donosioce odluka, unapređenje politika cirkularne ekonomije i jačanje inkluzivnih sistema upravljanja otpadom.
Jer bez socijalne pravde nema ni ekološke pravde.
Autor fotografije: Milovan Pavićević